كه بعدها پيدا شده و مردمى از سخن سنجان شيعه آن را ساخته‌اند ، و گاهى برخى از آن را به ديگرى نسبت مىدهند . » اين اشخاص مردمى هستند كه عصبيت ديدگان آنها را كور كرده ، و از راه روشن گمراه شده‌اند ، و آنچه گفته‌اند از آشنائى اندك آنها به اسلوب سخن ناشى شده است . در اينجا من با سخنى مختصر اين طرز تفكر غلط را براى تو خواننده روشن مىسازم ، و مىگويم : اگر بگويند تمام مطالب اين كتاب ( نهج البلاغه ) ساختگى است ، بدون شك نادرست مىباشد . زيرا درستى اسناد بعضى از خطبه‌ها به امير المؤمنين ( ع ) از راه تواتر براى ما ثابت شده است ، و آن را تمام محدثان ، يا اكثر آنان و بسيارى از مورخان نقل كرده‌اند ، و اينان هيچكدام شيعه نبوده‌اند تا نقل آنها را به غرض ورزى نسبت دهند . و چنانچه گفته شود بعضى از مطالب نهج البلاغه صحيح است نه همهء آن ، باز هم دليل بر مدعاى ما خواهد بود . زيرا كسى كه با فن سخن و خطابه آشنا ، و بهره‌اى از علم بيان را دارا و در اين خصوص ذوقى داشته باشد ، حتما ميان كلمات و سخنان شيوا و اصيل و ساختگى فرق مىگذارد . اگر تو خواننده جزوه‌اى ببينى كه مشتمل بر سخنان عده‌اى از خطباء يا دو نفر از آنهاست ، حتما ميان سخن آنها فرق مىگذارى و آنها را از هم تشخيص مىدهى . ما با همهء آشنائى كه با شعر و صحت و سقم آن داريم ، اگر مثلا ديوان « ابو تمام » شاعر معروف را ورق بزنيم ، و در خلال آن چند قصيده يا يك قصيده را از ديگرى در آن بياوريم ، با ذوق شعرى خود تشخيص مىدهيم كه با شعر ابو تمام و راه و روش او در شعر و شاعرى مباينت دارد . نمىبينى كه دانشمندان شعر شناس ، بسيارى از اشعار را كه منسوب به « ابو نواس » است ، از ديوان وى حذف كرده‌اند . زيرا براى آنها مسلم شده است كه از لحاظ الفاظ و سبك با اشعار ابو نواس مناسبت ندارد و در اين خصوص جز ذوق خود ، به چيز ديگرى اعتماد نكرده‌اند . تو خواننده نيز وقتى كه درست در بارهء « نهج البلاغه » دقت و تأمل كردى ، مىبينى تمام آن از يك سرچشمه جارى شده و مانند جسم بسيط اسلوب واحدى را تشكيل مىدهد كه جزئى از آن در ماهيت ، عين جزء ديگر است ، يا مانند قرآن مجيد است كه اول آن مانند وسط آن ، و وسط آن مانند آخر آن مىباشد ، و هر سوره و آيهء آن در راه و روش و نظم و فن مانند آيات و سوره‌هاى ديگر است . اگر بعضى از خطبه‌هاى نهج البلاغه مجهول و تنها بعضى از آن صحيح بود ، هرگز اين طور